WordPress, Nginx, PHP-FPM ve MariaDB (LEMP) ile nasıl kurulur

WordPress; bloglar, kurumsal siteler ve çevrim içi mağazalar için geniş bir tema ve eklenti kataloğuyla genişletilebilen açık kaynaklı bir içerik yönetim sistemidir. LEMP yapısı (Linux, Nginx, MariaDB, PHP-FPM), WordPress'i kendi sunucunuzda PHP ayarları, önbellek ve güvenlik üzerinde tam kontrolle barındırmanın yalın ve hızlı bir yoludur.

Bu rehber yapıyı Ubuntu 24.04, Ubuntu 26.04, Debian 12 veya Debian 13 üzerinde dağıtımın kendi paketlerinden kurar. Bir veritabanı oluşturur, WordPress'i wordpress.org'dan indirip yayınlanan checksum ile doğrular, gizli anahtarları resmi API ile üretir, WordPress belgelerindeki Nginx kurallarını uygular, Certbot ile ücretsiz bir Let's Encrypt sertifikası ekler ve doğrulanmış bir WP-CLI kurarsınız. Rehber temel sağlamlaştırma, yedekleme, güncelleme ve sık görülen hataların çözümleriyle biter.

Adım 1 — Nginx, MariaDB ve PHP-FPM kurun

Web sunucusunu, veritabanı sunucusunu, PHP-FPM'i ve WordPress hosting el kitabının zorunlu veya önemle önerilen olarak listelediği PHP eklentilerini kurun. json, hash, exif, fileinfo ve openssl gibi eklentiler temel PHP paketlerinde zaten bulunur:

sudo apt update
sudo apt install nginx mariadb-server php-fpm php-mysql php-curl php-xml php-mbstring php-intl php-zip php-gd php-imagick

Sürümleri ve PHP-FPM soketini kontrol edin:

php -v
mariadb --version
ls -l /run/php/

/run/php/ klasöründe php8.3-fpm.sock gibi sürüme özel bir soket ve ona işaret eden bir php-fpm.sock bağlantısı bulunmalıdır. Adım 6'daki Nginx yapılandırması bu bağlantıyı kullanır; böylece bu rehberdeki her sürümde çalışır.

Adım 2 — Veritabanını ve kullanıcıyı oluşturun

Önce MariaDB sağlamlaştırma betiğini çalıştırın. Ubuntu ve Debian'da MariaDB root hesabı zaten Unix soketi üzerinden giriş yapar; bu nedenle mevcut root parolası sorulduğunda Enter'a basın, soket kimlik doğrulamasını koruyun ve anonim kullanıcıları kaldırma, uzaktan root girişini engelleme, test veritabanını kaldırma ve yetki tablolarını yeniden yükleme sorularına Y yanıtını verin:

sudo mariadb-secure-installation

WordPress veritabanı kullanıcısı için güçlü bir parola üretin ve not edin:

openssl rand -hex 24

sudo mariadb ile MariaDB kabuğunu açın ve veritabanını, yalnızca ona erişebilen bir kullanıcıyla birlikte oluşturun. change-me yerine ürettiğiniz parolayı yazın:

CREATE DATABASE wordpress DEFAULT CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci;
CREATE USER 'wpuser'@'localhost' IDENTIFIED BY 'change-me';
GRANT ALL PRIVILEGES ON wordpress.* TO 'wpuser'@'localhost';
FLUSH PRIVILEGES;
EXIT;

Yeni kullanıcıyla girişi test edin. Değeri 1 olan tek bir satır görmelisiniz:

mariadb -u wpuser -p wordpress -e "SELECT 1;"

Adım 3 — WordPress'i indirin ve checksum'ı doğrulayın

Güncel sürümü, wordpress.org'un onun için yayınladığı SHA-1 checksum ile birlikte wordpress.org'dan indirin ve ikisini karşılaştırın:

cd /tmp
curl -fsSLO https://wordpress.org/latest.tar.gz
curl -fsSL https://wordpress.org/latest.tar.gz.sha1 -o latest.tar.gz.sha1
echo "$(cat latest.tar.gz.sha1)  latest.tar.gz" | sha1sum -c -

Çıktı latest.tar.gz: OK olmalıdır. Uyuşmazlık bildirilirse iki dosyayı da silip yeniden indirin; iki indirme arasında yeni bir sürüm yayınlanmış olabilir. Ardından WordPress'i /var/www/wordpress klasörüne açın:

sudo tar -xzf /tmp/latest.tar.gz -C /var/www/
ls /var/www/wordpress

Adım 4 — wp-config.php dosyasını yapılandırın

Örnek dosyadan wp-config.php oluşturun ve veritabanı ayarlarını doldurun. change-me yerine Adım 2'deki parolayı yazın; onaltılık parola sed komutunu bozacak karakter içermez:

cd /var/www/wordpress
sudo cp wp-config-sample.php wp-config.php
sudo sed -i "s/database_name_here/wordpress/; s/username_here/wpuser/; s/password_here/change-me/" wp-config.php

WordPress çerezleri ve oturumları sekiz gizli anahtar ve salt değeriyle imzalar. Resmi üreticiden yeni bir set alın:

curl -fsSL https://api.wordpress.org/secret-key/1.1/salt/

Dosyayı sudo nano wp-config.php ile açın, put your unique phrase here içeren sekiz define satırını silin ve üreticiden gelen sekiz satırı yerlerine yapıştırın. Üreticiye yapılan her istek yeni rastgele değerler döndürür; başka bir sitenin anahtarlarını asla yeniden kullanmayın. Dosyayı kaydedin ve sözdizimini kontrol edin:

php -l /var/www/wordpress/wp-config.php

No syntax errors detected çıktısını görmelisiniz.

Adım 5 — Sahipliği ve izinleri ayarlayın

WordPress'in sağlamlaştırma rehberi klasörler için 755, dosyalar için 644 izni ve wp-config.php dosyasının yalnızca sizin ve web sunucusunun okuyabileceği şekilde ayarlanmasını önerir. Bu rehber, WordPress'in eklentileri kendisinin kurabilmesi ve otomatik güncellemeleri uygulayabilmesi için dosyaları PHP-FPM'in çalıştığı www-data kullanıcısına verir:

sudo chown -R www-data:www-data /var/www/wordpress
sudo find /var/www/wordpress -type d -exec chmod 755 {} \;
sudo find /var/www/wordpress -type f -exec chmod 644 {} \;
sudo chmod 440 /var/www/wordpress/wp-config.php

Adım 6 — Nginx'i ve PHP'yi yapılandırın

Server bloğunu sudo nano /etc/nginx/sites-available/wordpress ile oluşturun. Blok, WordPress'in Nginx belgelerindeki tek site yapılandırmasına ve genel kısıtlamalara dayanır ve Debian ile Ubuntu paket düzenine uyarlanmıştır. uploads içindeki PHP dosyalarının asla çalışmaması için deny kuralları PHP bölümünden önce gelir; .well-known dışındaki gizli dosyalar da engellenir:

server {
    listen 80;
    listen [::]:80;
    server_name example.com www.example.com;

    root /var/www/wordpress;
    index index.php;

    client_max_body_size 64M;

    location = /favicon.ico {
        log_not_found off;
        access_log off;
    }

    location = /robots.txt {
        allow all;
        log_not_found off;
        access_log off;
    }

    location ~ /\.(?!well-known) {
        deny all;
    }

    location ~* /(?:uploads|files)/.*\.php$ {
        deny all;
    }

    location / {
        try_files $uri $uri/ /index.php?$args;
    }

    location ~ \.php$ {
        include snippets/fastcgi-php.conf;
        fastcgi_pass unix:/run/php/php-fpm.sock;
        fastcgi_intercept_errors on;
    }

    location ~* \.(js|css|png|jpg|jpeg|gif|ico|svg|webp)$ {
        expires max;
        log_not_found off;
    }
}

PHP'nin yükleme ve bellek sınırlarını client_max_body_size ile uyumlu olacak şekilde artırın. Ek yapılandırma dosyası, ilk komutun tespit ettiği PHP sürümünüzün PHP-FPM yapılandırma klasörüne gider:

PHPV=$(php -r 'echo PHP_MAJOR_VERSION.".".PHP_MINOR_VERSION;')
sudo tee /etc/php/$PHPV/fpm/conf.d/99-wordpress.ini > /dev/null <<'EOF'
upload_max_filesize = 64M
post_max_size = 64M
memory_limit = 256M
max_execution_time = 120
EOF
sudo systemctl restart php$PHPV-fpm

Siteyi etkinleştirin, varsayılan sayfayı devre dışı bırakın, yapılandırmayı test edin ve Nginx'i yeniden yükleyin:

sudo ln -s /etc/nginx/sites-available/wordpress /etc/nginx/sites-enabled/
sudo rm /etc/nginx/sites-enabled/default
sudo nginx -t
sudo systemctl reload nginx
curl -I http://example.com

nginx -t komutu syntax is ok ve test is successful bildirmelidir. curl isteği /wp-admin/install.php adresine bir yönlendirme döndürür; bu, PHP'nin ve veritabanı bağlantısının çalıştığını gösterir.

Adım 7 — Certbot ile HTTPS'i açın

Güvenlik duvarını SSH ve web trafiği için açın, ardından Certbot'un Nginx eklentisinin bir Let's Encrypt sertifikası almasına ve HTTPS yapılandırmasıyla HTTP'den HTTPS'e yönlendirmeyi server bloğunuza eklemesine izin verin. Nginx reverse proxy ve Certbot rehberi Certbot'u ve seçeneklerini daha ayrıntılı açıklar:

sudo ufw allow OpenSSH
sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp
sudo ufw enable
sudo apt install certbot python3-certbot-nginx
sudo certbot --nginx -d example.com -d www.example.com

Burada dağıtımınızın Certbot paketleri kullanılır; Certbot ekibi ise Nginx rehberinde gösterildiği gibi snap paketini önerir. İkisi de çalışır, ancak yalnızca birini kurun. Certbot, süre dolumu bildirimleri için bir e-posta adresi ve Let's Encrypt koşullarını kabul etmenizi ister. Paketleri sertifikaları kendiliğinden yenileyen bir systemd zamanlayıcısı kurar; yenilemeyi bir kez test edin:

sudo certbot renew --dry-run

Adım 8 — Kurulumu tarayıcıda tamamlayın

https://example.com adresini açın. WordPress önce dili, ardından site başlığını, bir yönetici kullanıcı adını, parolayı ve e-posta adresini sorar. admin veya tahmin edilmesi kolay başka bir kullanıcı adı kullanmayın, üretilen güçlü parolayı koruyun ya da parola yöneticinizi kullanın ve "Discourage search engines" seçeneğini yalnızca bir test sitesi için işaretleyin.

https://example.com/wp-admin adresinden giriş yaptıktan sonra Settings → Permalinks (Ayarlar → Kalıcı bağlantılar) ekranını açın, Post name (Yazı adı) seçeneğini seçip kaydedin. Herhangi bir yazıyı açın: yazı okunaklı adresiyle yükleniyorsa try_files kuralı çalışıyordur.

WordPress parola sıfırlama, yeni kullanıcı bilgileri ve yorum bildirimi e-postalarını PHP'nin mail fonksiyonuyla gönderir; bu fonksiyon bu yapıda bulunmayan yerel bir posta sunucusu gerektirdiği için bir SMTP eklentisi kurun ve onu smtp.example.com sunucusu, 587 numaralı port ve STARTTLS ile relay'inize bağlayın.

Adım 9 — WP-CLI kurun

WP-CLI, WordPress'i kabuktan yönetir: güncellemeler, eklentiler, kullanıcılar, arama-değiştirme ve veritabanı dışa aktarımları. Resmi Phar derlemesini SHA-512 checksum'ı ve GPG imzasıyla birlikte indirin, ikisini de doğrulayın, ardından kurun:

cd /tmp
curl -fsSLO https://raw.githubusercontent.com/wp-cli/builds/gh-pages/phar/wp-cli.phar
curl -fsSLO https://raw.githubusercontent.com/wp-cli/builds/gh-pages/phar/wp-cli.phar.sha512
curl -fsSLO https://raw.githubusercontent.com/wp-cli/builds/gh-pages/phar/wp-cli.phar.asc
echo "$(cat wp-cli.phar.sha512)  wp-cli.phar" | sha512sum -c -
curl -fsSL https://raw.githubusercontent.com/wp-cli/builds/gh-pages/wp-cli.pgp | gpg --import
gpg --verify wp-cli.phar.asc wp-cli.phar

sha512sum komutu wp-cli.phar: OK yazmalı, gpg ise WP-CLI el kitabında yayınlanan 63AF 7AA1 5067 C056 16FD DD88 A3A2 E8F2 26F0 BC06 parmak izine sahip WP-CLI sürüm anahtarından geçerli bir imza (good signature) bildirmelidir. Anahtarın güvenilir bir imzayla onaylanmadığına dair uyarı, yeni içe aktarılmış bir anahtar için normaldir. Ardından Phar dosyasını kurun ve dosyaların sahibi olan www-data kullanıcısıyla çalıştırın:

php wp-cli.phar --info
chmod +x wp-cli.phar
sudo mv wp-cli.phar /usr/local/bin/wp
sudo -u www-data wp --path=/var/www/wordpress core version

Son komut kurulu WordPress sürümünü yazdırır.

Adım 10 — Temel sağlamlaştırmayı uygulayın

sudo nano /var/www/wordpress/wp-config.php ile wp-config.php dosyasına, düzenlemeyi bırakmanızı söyleyen satırın üstüne iki sabit ekleyin. İlki, WordPress'in sağlamlaştırma rehberinin saldırganın giriş yaptıktan sonra genellikle ilk kullandığı araç olarak nitelediği yerleşik eklenti ve tema dosya düzenleyicisini kaldırır; ikincisi girişleri ve yönetim alanını HTTPS kullanmaya zorlar:

define( 'DISALLOW_FILE_EDIT', true );
define( 'FORCE_SSL_ADMIN', true );

Ardından WordPress'in Nginx belgelerinin önerdiği gibi, uploads klasöründeki PHP dosyalarının gerçekten çalışamadığını kontrol edin. İstek 403 Forbidden döndürmelidir:

sudo -u www-data mkdir -p /var/www/wordpress/wp-content/uploads
echo '<?php echo "test";' | sudo -u www-data tee /var/www/wordpress/wp-content/uploads/test.php > /dev/null
curl -I https://example.com/wp-content/uploads/test.php
sudo rm /var/www/wordpress/wp-content/uploads/test.php

Sağlamlaştırma rehberindeki diğer temel adımlar: eklentileri ve temaları yalnızca wordpress.org'dan veya güvendiğiniz kaynaklardan kurun ve kullanmadıklarınızı silin, yöneticiler için bir eklentiyle iki adımlı doğrulamayı açın ve sunucunun kendisini de örneğin Ubuntu veya Debian'ın unattended-upgrades aracıyla güncel tutun.

Yedekleme ve geri yükleme

Bir WordPress sitesi veritabanından, wp-content klasöründen (temalar, eklentiler, yüklemeler), wp-config.php dosyasından ve Nginx server bloğunuzdan oluşur. Çekirdek dosyalar her zaman yeniden indirilebilir. Yedekleri MariaDB'nin kendi döküm aracı ve tar ile alın:

sudo mkdir -p /opt/backups
sudo sh -c 'mariadb-dump --single-transaction --default-character-set=utf8mb4 wordpress | gzip > /opt/backups/wordpress-db-$(date +%F).sql.gz'
sudo tar czf /opt/backups/wordpress-files-$(date +%F).tar.gz -C /var/www/wordpress wp-content wp-config.php
sudo cp /etc/nginx/sites-available/wordpress /opt/backups/nginx-wordpress-$(date +%F).conf
sudo chmod 600 /opt/backups/wordpress-* /opt/backups/nginx-wordpress-*

--single-transaction, siteyi kilitlemeden InnoDB tablolarının tutarlı bir anlık görüntüsünü alır. /opt/backups klasörünü düzenli olarak başka bir makineye veya nesne depolamaya kopyalayın; aynı sunucudaki bir yedek sunucuyla birlikte kaybolur.

Yeni bir sunucuya geri yüklemek için Adım 1-3 ve 6-7'yi tekrarlayın. Adım 2'de veritabanı kullanıcısını, yedeklenen wp-config.php içindeki DB_PASSWORD değeriyle aynı parolayla oluşturun. Ardından dosyaları geri koyun ve veritabanını içe aktarın:

sudo tar xzf /opt/backups/wordpress-files-2026-10-09.tar.gz -C /var/www/wordpress
gunzip -c /opt/backups/wordpress-db-2026-10-09.sql.gz | sudo mariadb wordpress
sudo chown -R www-data:www-data /var/www/wordpress
sudo chmod 440 /var/www/wordpress/wp-config.php

Tarihleri kendi dosya adlarınızdakilerle değiştirin. Site yeni bir alan adına taşınıyorsa içe aktarmadan sonra sudo -u www-data wp --path=/var/www/wordpress search-replace 'https://old.example.com' 'https://example.com' komutunu çalıştırın.

WordPress güncelleme

WordPress varsayılan olarak küçük sürümleri ve güvenlik sürümlerini arka planda kendiliğinden kurar; Dashboard → Updates (Başlangıç → Güncellemeler) ekranı ana sürümler için otomatik güncellemelerin de açık olup olmadığını gösterir, eklentilerin ve temaların da kendi otomatik güncelleme anahtarları vardır. Ana sürüm güncellemesinden önce sürüm notlarını okuyun, önce yedek alın ve zamanlamayı kontrol etmek istiyorsanız WP-CLI ile elle güncelleyin:

sudo -u www-data wp --path=/var/www/wordpress core check-update
sudo -u www-data wp --path=/var/www/wordpress core update
sudo -u www-data wp --path=/var/www/wordpress core update-db
sudo -u www-data wp --path=/var/www/wordpress plugin update --all
sudo -u www-data wp --path=/var/www/wordpress theme update --all

Nginx, MariaDB ve PHP dağıtımınızdan gelir ve sudo apt update && sudo apt upgrade ile güncellenir. WP-CLI kendini sudo wp cli update ile günceller. İşletim sistemini farklı bir PHP sürümüyle gelen yeni bir sürüme yükselttiğinizde eklentilerinizin bu sürümü desteklediğini kontrol edin ve Adım 6'daki PHP ek yapılandırma dosyasını yeni sürüm için tekrarlayın.

Sorun giderme

502 Bad Gateway

Nginx PHP-FPM'e ulaşamıyor. Servisin çalıştığını systemctl status 'php*-fpm' --no-pager ile ve /run/php/php-fpm.sock dosyasının var olduğunu kontrol edin. Sisteminizde php-fpm.sock bağlantısı yoksa fastcgi_pass değerini sürüme özel sokete ayarlayın, örneğin unix:/run/php/php8.3-fpm.sock, ardından sudo nginx -t çalıştırıp Nginx'i yeniden yükleyin. /var/log/nginx/error.log içindeki Nginx hata logu kesin nedeni gösterir.

413 Request Entity Too Large veya yükleme boyutu aşıldı

Nginx client_max_body_size değerinden büyük istekleri, PHP de upload_max_filesize veya post_max_size değerinden büyük dosyaları reddeder. Üçünü de aynı değere yükseltin, PHP-FPM'i yeniden başlatın ve Nginx'i yeniden yükleyin. Media → Add New (Ortam → Yeni ekle) ekranı geçerli en büyük yükleme boyutunu gösterir.

Kalıcı bağlantılar 404 döndürüyor

location / bloğunda try_files $uri $uri/ /index.php?$args; satırı eksik ya da alan adına başka bir server bloğu yanıt veriyor. Tüm server bloklarını görmek için sudo nginx -T | grep -n server_name çalıştırın, yapılandırmayı düzeltin, sudo nginx -t ile test edin ve yeniden yükleyin.

Error establishing a database connection

wp-config.php içindeki değerler veritabanı kullanıcısıyla eşleşmiyor ya da MariaDB çalışmıyor. Kimlik bilgilerini mariadb -u wpuser -p wordpress -e "SELECT 1;" ile test edin, DB_HOST değerini kontrol edin (localhost olmalıdır) ve systemctl status mariadb --no-pager çalıştırın.

WordPress eklenti kurarken FTP bilgileri istiyor

PHP-FPM WordPress klasörüne yazamıyor; bu genellikle dosyalar root olarak kopyalandıktan sonra olur. Sahipliği sudo chown -R www-data:www-data /var/www/wordpress ile geri yükleyin ya da daha sıkı sahiplik modelini seçtiyseniz eklentileri WP-CLI ile kurun.

Sonraki adımlar

• Certbot ve Nginx hakkında daha fazlasını Nginx reverse proxy ve Certbot rehberinde öğrenin.
• Konteyner mi tercih ediyorsunuz? Docker ile WordPress rehberine bakın.
• Yerleşik bülten özelliği olan bir yayın platformu mu arıyorsunuz? Ghost rehberini deneyin.
• WordPress siteleri için planları WordPress hosting sayfasında karşılaştırın.
• Performans ve güvenlik ayarları için WordPress'in ileri yönetim el kitabını okuyun.