Yükseltmeden sonra Linux sunucuda yeni disk alanını kullanın

Sipariş formunda disk alanı eklediğinizde veya daha büyük diskli bir pakete geçtiğinizde ek alan ham depolama olarak gelir. Linux bunu dosya sistemlerinize kendiliğinden vermez: bölümü ve dosya sistemini büyütene ya da yeni bir diski biçimlendirip bağlayana kadar df -h eski boyutu göstermeye devam eder. Bu rehber Ubuntu, Debian, AlmaLinux ve Rocky Linux üzerinde iki durumu da gösterir.

Başlamadan önce

• Önce alanı sipariş edin. Müşteri panelinde sunucuyu Hizmetler › Ürünlerim altından açın; ek disk alanı için İşlemler › Yükseltme/Düşürme Seçenekleri'ni, daha büyük paket için Paket Yükseltme/Düşürme'yi seçin; bkz. hizmeti yükseltme veya düşürme.
• Kaybedemeyeceğiniz verileri yedekleyin. Dosya sistemini büyütmek olağan bir iştir ama yanlış aygıt adı değildir; bkz. yedekleme stratejisi.
• Sunucuda sudo veya root yetkisi gerekir.

1. adım: Neyin değiştiğine bakın

lsblk komutunu dosya sistemi ayrıntılarıyla çalıştırın ve df çıktısıyla karşılaştırın:

lsblk -f
df -hT

Çıktıyı şöyle okuyun:

• Sistem diski büyümüş ama son bölümü büyümemiş. Örneğin sda 80G gösterirken sda1 hâlâ 40G gösteriyor. A durumunu izleyin.
• Yeni, boş bir disk görünmüş; bölümü veya dosya sistemi olmayan sdb ya da vdb gibi. B durumunu izleyin.
• Hiçbir şey değişmemiş. Sunucu yeni boyutu henüz görmüyor. sudo reboot ile bir kez yeniden başlatın ve lsblk komutunu tekrar çalıştırın.

FSTYPE sütunundaki dosya sistemi türünü not edin: ext4 (Ubuntu ve Debian varsayılanı) ile xfs (AlmaLinux ve Rocky Linux varsayılanı) farklı komutlarla büyütülür. Kök dosya sistemi LVM üzerindeyse lsblk altında …-root birimi olan bir LVM2_member bölümü gösterir.

A durumu: sistem diski büyüdü

2. adım: growpart'ı kurun

growpart bir bölümün bitişini diskin sonuna taşır. Bulut araçlarının bir parçasıdır:

sudo apt update
sudo apt install cloud-guest-utils

sudo dnf install cloud-utils-growpart

3. adım: Bölümü büyütün

growpart diski ve bölüm numarasını boşlukla ayrılmış olarak alır. Önce --dry-run ile deneyin, sonra gerçekten çalıştırın. Bu örnekte kök dosya sistemi /dev/sda diskinin 1. bölümündedir:

sudo growpart --dry-run /dev/sda 1
sudo growpart /dev/sda 1

Kendi lsblk çıktınızdaki adları kullanın: NVMe disklerde disk /dev/nvme0n1 olur ve 1. bölüm yine 1 olarak verilir. Büyütmek istediğiniz bölüm son bölüm değilse (örneğin ardından bir swap bölümü geliyorsa) burada durun ve bölüm silmek yerine bize bir destek talebiyle sorun.

Doğrulama: lsblk bölümü yeni boyutuyla gösterir.

4. adım: Dosya sistemini büyütün

sudo resize2fs /dev/sda1

sudo xfs_growfs /

sudo pvresize /dev/sda3
sudo lvextend -r -l +100%FREE /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv

• resize2fs bölümü alır; boyut verilmezse dosya sistemini bölümü dolduracak kadar büyütür.
• xfs_growfs bağlı bir XFS dosya sisteminin bağlama noktasını alır.
• LVM'de 3. adımda büyüttüğünüz bölümdeki fiziksel birimi büyütün (Ubuntu'nun varsayılan LVM düzeninde bu çoğu zaman 3. bölümdür, yani 3. adım sudo growpart /dev/sda 3 olur), ardından mantıksal birimi boş alana genişletin. -r üzerindeki dosya sistemini aynı adımda büyütür. Tam adları lsblk, sudo pvs ve sudo lvs çıktısından alın.

Doğrulama: df -hT / yeni boyutu gösterir.

B durumu: yeni bir disk göründü

Yeni disk boştur. Ona bir bölüm tablosu, bir dosya sistemi ve klasör ağacında bir yer verirsiniz.

2. adım: Bölümlendirin ve biçimlendirin

Bu örnekte yeni disk /dev/sdb'dir:

sudo parted --script /dev/sdb mklabel gpt mkpart data ext4 0% 100%
sudo mkfs.ext4 -L data /dev/sdb1

AlmaLinux ve Rocky Linux'ta bunun yerine sudo mkfs.xfs -L data /dev/sdb1 kullanabilirsiniz.

3. adım: Kalıcı olarak bağlayın

Klasörü oluşturun, dosya sisteminin UUID değerini bulun ve /etc/fstab dosyasına ekleyin:

sudo mkdir -p /data
sudo blkid /dev/sdb1

/etc/fstab dosyasını sudo nano /etc/fstab ile açın ve blkid komutunun yazdığı UUID ile bir satır ekleyin:

UUID=0a1b2c3d-1111-2222-3333-444455556666  /data  ext4  defaults,nofail  0  2

nofail seçeneği, bu disk bir gün eksik olsa bile sunucunun acil durum modunda durmak yerine açılmasını sağlar. Dosyayı denetleyin ve listelediği her şeyi bağlayın:

sudo findmnt --verify
sudo systemctl daemon-reload
sudo mount -a
df -hT /data

Doğrulama: findmnt --verify hata bildirmez ve df /data klasörünü yeni boyutuyla listeler. Uygulama root olarak çalışmıyorsa kullanıcınıza sudo chown kullaniciadi: /data ile erişim verin.

Sorun giderme

NOCHANGE: partition 1 is size … it cannot be grown. Bölüm zaten diskin sonuna ulaşıyor veya ardından başka bir bölüm geliyor. lsblk çıktısına yeniden bakın; diskin kendisi hâlâ eski boyuttaysa önce yeniden başlatın.

resize2fs: Bad magic number in super-block. resize2fs komutunu bir XFS veya LVM aygıtında çalıştırdınız. lsblk -f çıktısındaki FSTYPE değerine bakın ve uygun sekmeyi kullanın.

xfs_growfs: … is not a mounted XFS filesystem. Aygıtı değil bağlama noktasını (/, /data) verin.

Sunucu açılışta "You are in emergency mode" ile duruyor. /etc/fstab içindeki bir satır var olmayan bir diski veya UUID'yi gösteriyor. Satırı konsoldan düzeltin ve nofail ekleyin; bkz. Linux sunucu açılmıyor.

Büyütmeden sonra disk hâlâ dolu. Dosya sistemini verilerin bulunduğu yerde büyüttüğünüzü kontrol edin (her bağlama noktası için df -hT), ardından disk dolu rehberine bakın.

Sonraki adımlar

• Kullanımı acil hale gelmeden izleyin: disk dolu.
• Yeni veri diskini de yedekleyin: yedekleme stratejisi.