# Yükseltmeden sonra Linux sunucuda yeni disk alanını kullanın

> Disk alanı eklediniz ya da büyük pakete geçtiniz mi? Bölümü ve dosya sistemini growpart, resize2fs, xfs\_growfs ya da LVM ile büyütün veya yeni diski bağlayın.

Zorluk: Orta

Sipariş formunda disk alanı eklediğinizde veya daha büyük diskli bir pakete geçtiğinizde ek alan ham depolama olarak gelir. Linux bunu dosya sistemlerinize kendiliğinden vermez: bölümü ve dosya sistemini büyütene ya da yeni bir diski biçimlendirip bağlayana kadar `df -h` eski boyutu göstermeye devam eder. Bu rehber Ubuntu, Debian, AlmaLinux ve Rocky Linux üzerinde iki durumu da gösterir.

## Başlamadan önce

- **Önce alanı sipariş edin.** Müşteri panelinde sunucuyu **Hizmetler › Ürünlerim** altından açın; ek disk alanı için **İşlemler › Yükseltme/Düşürme Seçenekleri**'ni, daha büyük paket için **Paket Yükseltme/Düşürme**'yi seçin; bkz. [hizmeti yükseltme veya düşürme](/guides/upgrade-or-downgrade-service).
- Kaybedemeyeceğiniz verileri **yedekleyin.** Dosya sistemini büyütmek olağan bir iştir ama yanlış aygıt adı değildir; bkz. [yedekleme stratejisi](/guides/backup-strategy-3-2-1).
- Sunucuda `sudo` veya root yetkisi gerekir.

![Additional IPv4 Addresses, Additional Disks Space ve Snapshots seçeneklerini mevcut ve yeni değerleriyle gösteren Paket Yükseltme/Düşürme sayfası](https://hyperdc.com/templates/hyperdc/img/docs/upgrade-or-downgrade-service/options.tr.webp "Ek disk alanı, sunucunun yapılandırılabilir bir seçeneğidir. Seçenek adları paketinize göre değişir.")

## 1. adım: Neyin değiştiğine bakın

`lsblk` komutunu dosya sistemi ayrıntılarıyla çalıştırın ve `df` çıktısıyla karşılaştırın:

```bash
lsblk -f
df -hT
```

Çıktıyı şöyle okuyun:

- **Sistem diski büyümüş ama son bölümü büyümemiş.** Örneğin `sda` 80G gösterirken `sda1` hâlâ 40G gösteriyor. **A durumunu** izleyin.
- **Yeni, boş bir disk görünmüş;** bölümü veya dosya sistemi olmayan `sdb` ya da `vdb` gibi. **B durumunu** izleyin.
- **Hiçbir şey değişmemiş.** Sunucu yeni boyutu henüz görmüyor. `sudo reboot` ile bir kez yeniden başlatın ve `lsblk` komutunu tekrar çalıştırın.

`FSTYPE` sütunundaki dosya sistemi türünü not edin: `ext4` (Ubuntu ve Debian varsayılanı) ile `xfs` (AlmaLinux ve Rocky Linux varsayılanı) farklı komutlarla büyütülür. Kök dosya sistemi LVM üzerindeyse `lsblk` altında `…-root` birimi olan bir `LVM2_member` bölümü gösterir.

## A durumu: sistem diski büyüdü

### 2. adım: growpart'ı kurun

`growpart` bir bölümün bitişini diskin sonuna taşır. Bulut araçlarının bir parçasıdır:

**Ubuntu ve Debian**

```bash
sudo apt update
sudo apt install cloud-guest-utils
```
**AlmaLinux ve Rocky Linux**

```bash
sudo dnf install cloud-utils-growpart
```

### 3. adım: Bölümü büyütün

`growpart` diski ve bölüm **numarasını** boşlukla ayrılmış olarak alır. Önce `--dry-run` ile deneyin, sonra gerçekten çalıştırın. Bu örnekte kök dosya sistemi `/dev/sda` diskinin 1. bölümündedir:

```bash
sudo growpart --dry-run /dev/sda 1
sudo growpart /dev/sda 1
```

Kendi `lsblk` çıktınızdaki adları kullanın: NVMe disklerde disk `/dev/nvme0n1` olur ve 1. bölüm yine `1` olarak verilir. Büyütmek istediğiniz bölüm son bölüm değilse (örneğin ardından bir swap bölümü geliyorsa) burada durun ve bölüm silmek yerine bize bir destek talebiyle sorun.

**Doğrulama:** `lsblk` bölümü yeni boyutuyla gösterir.

### 4. adım: Dosya sistemini büyütün

**ext4**

```bash
sudo resize2fs /dev/sda1
```
**XFS**

```bash
sudo xfs_growfs /
```
**LVM**

```bash
sudo pvresize /dev/sda3
sudo lvextend -r -l +100%FREE /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv
```

- `resize2fs` **bölümü** alır; boyut verilmezse dosya sistemini bölümü dolduracak kadar büyütür.
- `xfs_growfs` bağlı bir XFS dosya sisteminin **bağlama noktasını** alır.
- LVM'de 3. adımda büyüttüğünüz bölümdeki fiziksel birimi büyütün (Ubuntu'nun varsayılan LVM düzeninde bu çoğu zaman 3. bölümdür, yani 3. adım `sudo growpart /dev/sda 3` olur), ardından mantıksal birimi boş alana genişletin. `-r` üzerindeki dosya sistemini aynı adımda büyütür. Tam adları `lsblk`, `sudo pvs` ve `sudo lvs` çıktısından alın.

**Doğrulama:** `df -hT /` yeni boyutu gösterir.

## B durumu: yeni bir disk göründü

Yeni disk boştur. Ona bir bölüm tablosu, bir dosya sistemi ve klasör ağacında bir yer verirsiniz.

> **Uyarı**
>
> Aygıt adını iki kez kontrol edin. Yanlış diski biçimlendirmek onu siler. Yeni bir diskin `lsblk -f` çıktısında `FSTYPE` ve `MOUNTPOINTS` değeri yoktur.

### 2. adım: Bölümlendirin ve biçimlendirin

Bu örnekte yeni disk `/dev/sdb`'dir:

```bash
sudo parted --script /dev/sdb mklabel gpt mkpart data ext4 0% 100%
sudo mkfs.ext4 -L data /dev/sdb1
```

AlmaLinux ve Rocky Linux'ta bunun yerine `sudo mkfs.xfs -L data /dev/sdb1` kullanabilirsiniz.

### 3. adım: Kalıcı olarak bağlayın

Klasörü oluşturun, dosya sisteminin UUID değerini bulun ve `/etc/fstab` dosyasına ekleyin:

```bash
sudo mkdir -p /data
sudo blkid /dev/sdb1
```

`/etc/fstab` dosyasını `sudo nano /etc/fstab` ile açın ve `blkid` komutunun yazdığı UUID ile bir satır ekleyin:

```text
UUID=0a1b2c3d-1111-2222-3333-444455556666  /data  ext4  defaults,nofail  0  2
```

`nofail` seçeneği, bu disk bir gün eksik olsa bile sunucunun acil durum modunda durmak yerine açılmasını sağlar. Dosyayı denetleyin ve listelediği her şeyi bağlayın:

```bash
sudo findmnt --verify
sudo systemctl daemon-reload
sudo mount -a
df -hT /data
```

**Doğrulama:** `findmnt --verify` hata bildirmez ve `df` `/data` klasörünü yeni boyutuyla listeler. Uygulama root olarak çalışmıyorsa kullanıcınıza `sudo chown kullaniciadi: /data` ile erişim verin.

## Sorun giderme

**`NOCHANGE: partition 1 is size … it cannot be grown`.** Bölüm zaten diskin sonuna ulaşıyor veya ardından başka bir bölüm geliyor. `lsblk` çıktısına yeniden bakın; diskin kendisi hâlâ eski boyuttaysa önce yeniden başlatın.

**`resize2fs: Bad magic number in super-block`.** `resize2fs` komutunu bir XFS veya LVM aygıtında çalıştırdınız. `lsblk -f` çıktısındaki `FSTYPE` değerine bakın ve uygun sekmeyi kullanın.

**`xfs_growfs: … is not a mounted XFS filesystem`.** Aygıtı değil bağlama noktasını (`/`, `/data`) verin.

**Sunucu açılışta "You are in emergency mode" ile duruyor.** `/etc/fstab` içindeki bir satır var olmayan bir diski veya UUID'yi gösteriyor. Satırı konsoldan düzeltin ve `nofail` ekleyin; bkz. [Linux sunucu açılmıyor](/guides/linux-server-boot-problems).

**Büyütmeden sonra disk hâlâ dolu.** Dosya sistemini verilerin bulunduğu yerde büyüttüğünüzü kontrol edin (her bağlama noktası için `df -hT`), ardından [disk dolu](/guides/disk-full) rehberine bakın.

## Sonraki adımlar

- Kullanımı acil hale gelmeden izleyin: [disk dolu](/guides/disk-full).
- Yeni veri diskini de yedekleyin: [yedekleme stratejisi](/guides/backup-strategy-3-2-1).

## Sık sorulan sorular

### Disk alanı ekledikten sonra yeniden başlatmam gerekir mi?

Yalnızca sunucu yeni boyutu henüz görmüyorsa. lsblk çalıştırın: disk hâlâ eski boyutunu gösteriyorsa bir kez yeniden başlatıp tekrar bakın. Bağlı bir ext4 veya XFS dosya sistemini büyütmek ise yeniden başlatma gerektirmez.

### Diski daha sonra yeniden küçültebilir miyim?

Hayır. Diskler yerinde küçültülemez. Daha küçük bir diske geçmek için verilerinizi yedekleyin, küçük paketi sipariş edin ve verileri orada geri yükleyin.

### Sunucu çalışırken kök dosya sistemini büyütmek güvenli mi?

Evet. ext4 ve XFS bağlıyken büyütülebilir; growpart yalnızca bölümün bitişini taşır. Yine de önce yedek alın: asıl risk aygıt adında yapılacak bir yazım hatasıdır.

### df neden paketin listelediğinden daha az alan gösteriyor?

Dosya sistemleri kendi üst verileri için alan ayırır, ext4 varsayılan olarak bir payı root kullanıcısına saklar ve disk üreticileri gigabaytı onluk sistemle sayarken df -h ikilik sistemi kullanır.

### Yeni diski /var veya /home için mi kullanmalıyım?

Onu /data gibi yeni bir klasöre bağlayın ve uygulamayı oraya yönlendirin. /var veya /home'u yeni diske taşımak mümkündür ama bakım penceresi ve dikkatli bir kopyalama gerektirir.

---

Kaynak: <https://hyperdc.com/tr/guides/products/use-new-disk-space-linux>\
Son güncelleme: 2026-10-15