# Linux yazılımsal RAID'de (mdadm) arızalı diski değiştirin

> Sunucunuzun mdadm RAID'indeki disk mi arızalandı? Doğrulayın, seri numarasını not edin, diziden çıkarın, değiştirtin, aynayı ve önyükleyiciyi yeniden kurun.

Zorluk: İleri

İki diskli dedicated sunucuların çoğu **Linux yazılımsal RAID 1** çalıştırır: iki disk de aynı verileri tutar. Biri arızalandığında sunucu diğeriyle çalışmaya devam eder ve dizi **bozulmuş (degraded)** olur. Bu rehber sizi uyarıdan yeniden sağlıklı bir aynaya götürür. RAID'inizin ve disklerinizin ilk gün kontrolleri için bkz. [dedicated sunucular](/guides/dedicated-servers).

## Başlamadan önce

- SSH üzerinden root erişimi ve sunucunuzda varsa IPMI konsolu ([IPMI konsolu ve sanal medya](/guides/ipmi-virtual-console-and-media)).
- **Güncel bir yedek.** Bozulmuş durumda ve yeniden oluşturma sırasında verileriniz yalnızca bir kez bulunur; bkz. [yedekleme stratejisi](/guides/backup-strategy-3-2-1).
- Örneklerde sağlam disk `/dev/sda`, arızalı disk `/dev/sdb`, diziler ise `/dev/md0` (1. bölümler) ve `/dev/md1`'dir (2. bölümler). Kendi çıktınızdaki adları kullanın.

## 1. adım: Hangi diskin arızalandığını doğrulayın

```bash
cat /proc/mdstat
sudo mdadm --detail /dev/md0
```

`/proc/mdstat` içinde sağlıklı bir RAID 1 `[UU]` gösterir; bozulmuş olan `[U_]` veya `[_U]` gösterir ve arızalı üye `(F)` ile işaretlenir. `mdadm --detail` `State : clean, degraded` gösterir ve arızalı ya da çıkarılmış aygıtı listeler.

Doğru diskin değiştirilmesi için arızalı diskin **seri numarasını** not edin:

```bash
lsblk -o NAME,SIZE,MODEL,SERIAL
sudo smartctl -i /dev/sdb
```

Arızalı disk artık yanıt vermiyorsa bunun yerine **sağlam** diskin seri numarasını not edin ve bunu talepte belirtin.

## 2. adım: Arızalı diski her diziden çıkarın

Bir diskin genellikle her dizide bir bölümü vardır. Her birini arızalı olarak işaretleyin ve çıkarın:

```bash
sudo mdadm /dev/md0 --fail /dev/sdb1 --remove /dev/sdb1
sudo mdadm /dev/md1 --fail /dev/sdb2 --remove /dev/sdb2
```

**Doğrulama:** `cat /proc/mdstat` her dizide yalnızca `sda` bölümlerini listeler.

## 3. adım: Diskin değiştirilmesini isteyin

**Destek › Destek Talepleri › Yeni Destek Talebi** altında bir talep açın, **İlişkili Hizmet** olarak dedicated sunucuyu seçin ve şunları yazın:

- bir RAID üyesinin arızalandığını ve dizilerden çıkarıldığını;
- arızalı diskin (veya korunacak sağlam diskin) **seri numarasını** ve modelini;
- `cat /proc/mdstat` çıktısını;
- değişimin sizin için uygun olduğu zamanı.

![Konu Disk değişimi: server1.example.com içinde arızalı RAID üyesi, Teknik Destek departmanı, İlişkili Hizmet olarak dedicated sunucu ve arızalı diskin seri numarasını içeren mesajla Yeni Destek Talebi formu](https://hyperdc.com/templates/hyperdc/img/docs/replace-failed-raid-disk/ticket.tr.webp "Bir disk değişimi talebi. Sunucu adı ve seri numarası örnektir.")

Zamanı ve yöntemi sizinle teyit ederiz; bkz. [destek talebi açma](/guides/open-a-support-ticket).

## 4. adım: Bölüm düzenini yeni diske kopyalayın

Değişimden sonra yeni, boş diski `lsblk` ile bulun (bölümsüz, aynı veya daha büyük boyutta). Sağlam diskin bölüm tablosu türüne bakın:

```bash
sudo fdisk -l /dev/sda | grep -i "disklabel type"
```

> **Uyarı**
>
> Sonraki komutlar **hedef** diskin bölüm tablosunun üzerine yazar. `/dev/sdb` diskinin yeni ve boş disk olduğunu iki kez kontrol edin.

**GPT**

Tabloyu `sda` diskinden `sdb` diskine kopyalayın, ardından kopyaya kendi benzersiz GUID'lerini verin:

```bash
sudo sgdisk -R /dev/sdb /dev/sda
sudo sgdisk -G /dev/sdb
```
**MBR (dos)**

```bash
sudo sfdisk -d /dev/sda | sudo sfdisk /dev/sdb
```

**Doğrulama:** `lsblk` `sdb` üzerinde `sda` ile aynı bölümleri gösterir.

## 5. adım: Yeni bölümleri ekleyin ve dizilerin yeniden oluşmasını bekleyin

```bash
sudo mdadm /dev/md0 --add /dev/sdb1
sudo mdadm /dev/md1 --add /dev/sdb2
watch cat /proc/mdstat
```

`/proc/mdstat` bir ilerleme çubuğu ve tahmini bitişle `recovery` gösterir. `watch` komutundan `Ctrl` + `C` ile çıkın; yeniden oluşturma arka planda devam eder.

**Doğrulama:** yeniden oluşturma bittiğinde her dizi `[UU]` gösterir ve `mdadm --detail` `State : clean` bildirir.

## 6. adım: Yeni diski açılabilir yapın

Önyükleyici dizilerin dışında durur; onu yeni diske de koyun:

**BIOS (eski) açılış**

```bash
sudo grub-install /dev/sdb
```
**UEFI açılış**

`/sys/firmware/efi` varsa sunucu UEFI ile açılır. EFI sistem bölümü RAID'in parçası değildir; onu sağlam diskten 4. adımda oluşturulan boş bölüme kopyalayın (burada 1. bölüm EFI bölümüdür; `lsblk -o NAME,PARTTYPENAME` ile kontrol edin):

```bash
sudo dd if=/dev/sda1 of=/dev/sdb1 bs=1M
```

## Sorun giderme

**Çıkarırken `mdadm: cannot find /dev/sdb1: No such file or directory`.** Arızalı disk sistemden kaybolmuş. Eksik üyeyi `sudo mdadm /dev/md0 --remove detached` (veya `failed`) ile çıkarın, ardından devam edin.

**Yeniden oluşturma çok yavaş.** Yeniden oluşturma diskleri normal trafikle paylaşır. Bitene kadar yoğun disk işlerinden kaçının.

**Değişimden sonra sunucu açılmıyor.** Donanım yazılımının önce denediği diskte önyükleyici yok. IPMI konsolunu kullanarak diğer diski seçin, ardından 6. adımı tamamlayın.

**Yeniden oluşturma sırasında ikinci bir disk hata bildiriyor.** Durun ve `cat /proc/mdstat`, `mdadm --detail` ve `dmesg` çıktılarıyla hemen bir destek talebi açın; verileriniz güvende olmadan hiçbir şeyi zorlamayın.

## Sonraki adımlar

- Disk sağlığını her diskte düzenli olarak `smartctl -H` ile kontrol edin; bkz. [dedicated sunucular](/guides/dedicated-servers).
- Geri yüklemeyi mümkün kılın: [yedekleme stratejisi](/guides/backup-strategy-3-2-1).

## Sık sorulan sorular

### RAID 1'in bir diski arızalanınca verilerim kaybolur mu?

Hayır. RAID 1 aynası diğer diskte tam bir kopya tutar, bu yüzden sunucu çalışmaya devam eder. Ancak yeniden oluşturma bitene kadar ikinci bir kopya yoktur: yedeklerinizin güncel olduğundan emin olun.

### Disk sunucu çalışırken değiştirilebilir mi?

Bu sunucunun donanımına bağlıdır. Talebinizde arızalı diskin seri numarasını yazın; değişimin zamanını, sunucunun kapatılması gerekip gerekmediği dahil, sizinle teyit ederiz.

### Yeniden oluşturma ne kadar sürer?

Disk boyutuna ve sunucunun ne kadar yoğun olduğuna bağlıdır. /proc/mdstat ilerlemeyi ve tahmini bitiş süresini gösterir.

### Bu, donanımsal RAID denetleyicileri için de geçerli mi?

Hayır. Bu rehber mdadm ile yönetilen Linux yazılımsal RAID'i kapsar. Donanımsal RAID denetleyicilerinin kendi araçları vardır; denetleyicinin durum çıktısıyla bir destek talebi açın.

---

Kaynak: <https://hyperdc.com/tr/guides/products/replace-failed-raid-disk>\
Son güncelleme: 2026-10-15