# Linux sunucuda ana bilgisayar adını, saat dilimini ve saat eşitlemeyi ayarlayın

> Sunucunuza düzgün bir ana bilgisayar adı verin, /etc/hosts içinde eşleyin, saat dilimini seçin ve saatin chrony ya da timesyncd ile eşitlendiğini doğrulayın.

Zorluk: Başlangıç

İki küçük ayar yanlış olduğunda şaşırtıcı sayıda sorun çıkarır: **ana bilgisayar adı** (e-posta sunucuları birbirini bu adla selamlar, birçok araç onu kayıtlara yazar) ve **saat** (sertifikalar, paket depoları, iki adımlı doğrulama kodları ve kayıtların zaman sırası ona bağlıdır). Bu rehber ikisini de Ubuntu, Debian, AlmaLinux ve Rocky Linux üzerinde ayarlar.

## Başlamadan önce

- SSH ile `sudo` yetkili bir kullanıcı olarak bağlısınız; bkz. [Linux sunucunuza bağlanın](/guides/connect-to-linux-server-ssh).
- Sunucunun sipariş formundan gelen bir adı zaten vardır; bkz. [sipariş formunda sunucu yapılandırma](/guides/order-form-configure-server). Adı yalnızca kendi adınızı, örneğin alan adınız altında bir ad kullanmak istiyorsanız değiştirin.
- Kendi adınız için DNS sağlayıcınızda bir **A kaydı** (IPv6 için bir de AAAA kaydı) oluşturun; bkz. [alan adını sunucuya yönlendirme](/guides/point-domain-to-server).

## 1. adım: Mevcut ayarlara bakın

```bash
hostnamectl
timedatectl
```

`hostnamectl` **Static hostname** değerini gösterir; `timedatectl` yerel saati, **Time zone** değerini, **System clock synchronized** satırının `yes` olup olmadığını ve **NTP service** satırının `active` olup olmadığını gösterir.

## 2. adım: Ana bilgisayar adını ayarlayın

Adı tek adımda ayarlayın; `hostnamectl hostname` statik, geçici ve "pretty" adları birlikte günceller:

```bash
sudo hostnamectl hostname srv1.example.com
```

Ana bilgisayar adları DNS kurallarına uyar: harfler, rakamlar ve kısa çizgiler, noktalarla ayrılmış etiketler, en fazla 64 karakter.

Ardından adın sunucunun kendisinde çözümlenebilmesini sağlayın. `/etc/hosts` dosyasını `sudo nano /etc/hosts` ile açın ve sunucunun genel IP adresini, tam adı ve kısa adı içeren tek bir satır olduğundan emin olun. Debian başvuru kılavuzu, kalıcı IP adresi olan sunucularda iş istasyonlarında kullanılan `127.0.1.1` satırı yerine kalıcı IP adresini önerir:

```text
127.0.0.1       localhost
203.0.113.10    srv1.example.com srv1
```

`127.0.1.1` ve eski adı içeren bir satır varsa onu kaldırın veya yeni adla değiştirin.

**Doğrulama:** `hostname -f` komutu `srv1.example.com` yazar ve `getent hosts srv1.example.com` IP adresinizi döndürür.

> **Not**
>
> **Ad yeniden başlatmadan sonra eski haline mi dönüyor?** O zaman imaj, ana bilgisayar adını açılışta ayarlayan cloud-init'i çalıştırıyordur. `/etc/cloud/cloud.cfg` dosyasının olup olmadığına bakın; bu dosyada (veya `/etc/cloud/cloud.cfg.d/` altındaki bir dosyada) `preserve_hostname: true` ayarlayın ve 2. adımı tekrarlayın. Orada `manage_etc_hosts: true` da ayarlıysa cloud-init `/etc/hosts` dosyasını her açılışta `/etc/cloud/templates/hosts.tmpl` şablonundan yeniden yazar: değişikliğinizi o şablonda yapın veya seçeneği `false` yapın.

## 3. adım: Saat dilimini ayarlayın

Adları listeleyin ve istediğinizi ayarlayın. Sunucular için `Etc/UTC` yaygın bir seçimdir:

```bash
timedatectl list-timezones | grep -i europe
sudo timedatectl set-timezone Europe/Istanbul
```

**Doğrulama:** `timedatectl` yeni **Time zone** değerini gösterir ve `date` yerel saati yazar. Zaten çalışan hizmetler, yeniden başlayana kadar kayıtlarında eski saat dilimini kullanmaya devam edebilir.

## 4. adım: Saatin eşitlendiğinden emin olun

Linux iki saat hizmetinden birini kullanır. Ubuntu 25.10'dan bu yana, Ubuntu 26.04 LTS dahil, varsayılan hizmet **chrony**'dir; Ubuntu 24.04 LTS **systemd-timesyncd** kullanır, AlmaLinux ve Rocky Linux ise chrony kullanır. Sunucunuzda hangisinin çalıştığına bakın:

```bash
systemctl status chrony chronyd systemd-timesyncd --no-pager
```

Eşitlemeyi açın (genellikle zaten açıktır) ve kontrol edin:

```bash
sudo timedatectl set-ntp true
timedatectl
```

**chrony** kullanıyorsanız ayrıntılara bakın:

```bash
chronyc tracking
chronyc sources -v
```

**systemd-timesyncd** kullanıyorsanız:

```bash
timedatectl timesync-status
```

**Doğrulama:** `timedatectl` `System clock synchronized: yes` gösterir. chrony'de `chronyc tracking` çıktısındaki `Leap status` değeri `Normal` olur ve `chronyc sources` kullanılan kaynağı `*` ile işaretler.

Hiçbir hizmet kurulu değilse birini kurun: Ubuntu ve Debian'da `sudo apt install chrony`; AlmaLinux ve Rocky Linux'ta `sudo dnf install chrony` ve `sudo systemctl enable --now chronyd`. Aynı anda yalnızca bir saat hizmeti çalıştırın.

## Sorun giderme

**`sudo: unable to resolve host srv1.example.com`.** Yeni ad `/etc/hosts` içinde yok. 2. adımdaki gibi ekleyin; uyarı hemen kaybolur.

**`System clock synchronized: no` uzun süre devam ediyor.** Sunucu zaman sunucularına ulaşamıyor. Giden NTP trafiği UDP 123 portunu kullanır: güvenlik duvarınızın giden trafiğe izin verdiğini kontrol edin (UFW varsayılan olarak izin verir), ardından hizmeti `sudo systemctl restart chrony` (Ubuntu ve Debian), `chronyd` (AlmaLinux ve Rocky Linux) veya `systemd-timesyncd` ile yeniden başlatın.

**apt `Release file … is not valid yet` bildiriyor.** Saat geride. Eşitlemeyi 4. adımdaki gibi düzeltin ve `sudo apt update` komutunu yeniden çalıştırın; bkz. [apt ve dpkg hatalarını düzeltme](/guides/fix-apt-dpkg-errors).

**Saat çok kaymış ve chrony onu yavaş düzeltiyor.** chrony büyük farkları kademeli olarak düzeltir. Saati hemen atlatmak için `sudo chronyc makestep` çalıştırın.

**E-postalar HELO veya ana bilgisayar adı hatalarıyla reddediliyor.** Alıcı sunucular ana bilgisayar adınızı ters DNS kaydınızla karşılaştırır. İkisinde de aynı tam nitelikli adı kullanın; bkz. [ters DNS (PTR)](/guides/reverse-dns-ptr).

## Sonraki adımlar

- Temel adımları tamamlayın: [yeni bir Linux sunucuyu güvenli hale getirme](/guides/secure-a-new-linux-server).
- E-posta sunucusu mu çalıştırıyorsunuz? [Ters DNS (PTR)](/guides/reverse-dns-ptr) kaydını aynı ada ayarlayın.

## Sık sorulan sorular

### Hangi ana bilgisayar adını kullanmalıyım?

Yönettiğiniz, tam nitelikli bir ad; örneğin sunucunun IP adresini gösteren bir A kaydı olan srv1.example.com. E-posta sunucuları ters DNS (PTR) kaydında da aynı adı kullanmalıdır.

### Sunucu UTC'de mi yoksa yerel saat diliminde mi çalışmalı?

İkisi de olur, çünkü Linux saati içeride UTC olarak tutar. UTC farklı bölgelerdeki sunucuların kayıtlarını karşılaştırmayı kolaylaştırır ve yaz saati sıçramalarını önler; ekibiniz kayıtları yerel saatle okuyorsa yerel saati seçin.

### Ana bilgisayar adım yeniden başlatmadan sonra eski haline dönüyor. Neden?

cloud-init kullanan imajlarda cloud-init ana bilgisayar adını açılışta ayarlayabilir. Yapılandırmasında preserve_hostname değerini true yapın ve adı yeniden ayarlayın.

### Saat apt veya TLS için neden önemli?

Paket depolarının ve sertifikaların geçerlilik tarihleri vardır. Çok kaymış bir saat, apt'nin Release dosyasının henüz geçerli olmadığını bildirmesine ve TLS bağlantılarının sertifika tarihi hatalarıyla başarısız olmasına yol açar.

---

Kaynak: <https://hyperdc.com/tr/guides/products/linux-hostname-time-settings>\
Son güncelleme: 2026-10-15